Farba antystatyczna
ZESPÓŁ AUTORSKI
Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników
- dr inż. Katarzyna Suchoń - kierownik zespołu
- dr inż. Ewa Langer
CO MOŻNA OSIĄGNĄĆ DZIĘKI WYNALAZKOWI?
Wynalazek dotyczy specjalnej farby antystatycznej przeznaczonej do tworzyw polimerowych. Ta innowacyjna farba zabezpiecza powierzchnie z tworzyw polimerowych przed gromadzeniem się na nich ładunków elektrostatycznych (czyli przed "elektryzowaniem się"), co jest szczególnie istotne w przypadku elementów takich jak rury, płyty czy różnego rodzaju kształtki wykonane z popularnych tworzyw jak polipropylen (PP), polietylen (PE), ABS, PVC oraz kompozyty epoksydowe i poliuretanowe.
W przeciwieństwie do tradycyjnych rozwiązań, które ograniczały się do szarych lub czarnych odcieni, teraz możliwe jest uzyskanie barwnych powierzchni z właściwościami antystatycznymi, ponieważ jest dostępna w szerokiej gamie kolorów (biały, żółty, zielony, niebieski, czerwony, szary oraz ich mieszaniny). Efekt ten uzyskano dzięki specjalnie opracowanym recepturom pigmentowanych wyrobów lakierowych.
Dzięki temu wynalazkowi można skutecznie chronić powierzchnie z tworzyw polimerowych w miejscach, gdzie ładunki elektrostatyczne mogą być niebezpieczne lub niepożądane. Jest to szczególnie istotne w przemyśle czy wykończeniu wnętrz, gdzie często potrzebne jest połączenie funkcjonalności (ochrona antystatyczna tworzyw polimerowych) z estetyką atrakcyjną dla konsumenta (barwne wykończenie).
ISTOTA WYNALAZKU
Wynalazek stanowi receptura jednoskładnikowej farby antystatycznej, która łączy w sobie kilka kluczowych elementów.
Podstawą farby jest specjalna żywica akrylowa (kopolimer akrylowy typu metakrylanu metylu i benzylometakrylanumetylu), która tworzy na powierzchni trwałą powłokę odporną na prominiowanie UV.
Do bazy spoiwowej dodawane są starannie dobrane wypełniacze przewodzące, które odpowiadają za właściwości antystatyczne. Są to mieszaniny składające się z naturalnych modyfikowanych minerałów, takich jak mika czy talk, w połączeniu z krzemionką lub innymi składnikami mineralnymi, które modyfikowane są dodatkiem tlenku cyny i antymonu, które zwiększają jej przewodnictwo elektryczne.
To, co wyróżnia tę farbę, to możliwość uzyskania farby antystatyczne w różnych kolorach, dzięki zastosowaniu odpowiednich pigmentów, zarówno nieorganicznych, jak i organicznych.
Można otrzymać farby między innymi o następujących barwach: białym, żółtym, zielonym, niebieskim, czerwonym, szarym lub ich mieszaninach.
Farba zawiera rozpuszczalniki organiczne oraz specjalne dodatki pomocnicze na bazie związków krzemoorganicznych (polisiloksany), które poprawiają jej właściwości aplikacyjne. Opcjonalnie można dodać żywicę poliestrową, która zwiększa przyczepność do podłoża.
Farba jest jednoskładnikowa co ułatwia aplikację na podłoże. Nie ma konieczności mieszania w odpowiednim stosunku z utwardzaczem. Nie wymaga również specjalistycznego sprzętu do jej nakładania na podłoże.
Powłoki wykonane z tej farby charakteryzują się odpowiednią rezystancją powierzchniową (od 10^4 do 10^11 Ω) i dobrą przyczepnością do podłoża. Proporcje poszczególnych składników zostały tak dobrane, aby uzyskać optymalną kombinację właściwości antystatycznych i walorów estetycznych, przy zachowaniu dobrej przyczepności do różnych rodzajów tworzyw polimerowych.
Kluczowe jest to, że wszystkie składniki farby współpracują ze sobą, tworząc produkt, który nie tylko chroni przed elektrycznością statyczną, ale również pozwala na uzyskanie atrakcyjnego, barwnego wykończenia - co dotychczas było trudne do osiągnięcia w przypadku farb antystatycznych.
POTENCJAŁ KOMERCJALIZACYJNY WYNALAZKU
Znaczący potencjał komercjalizacyjny wynalazku potwierdza jego praktyczne zastosowanie w przemyśle górniczym, gdzie jest wykorzystywany do malowania złączek i elementów instalacji. Ten segment rynku to tylko część możliwości komercyjnych farby. Dzięki połączeniu właściwości antystatycznych z szeroką gamą kolorów, produkt może znaleźć zastosowanie w wielu innych branżach, szczególnie tam, gdzie istotne jest zabezpieczenie antystatyczne połączone z estetycznym wyglądem. Farba sprawdza się zarówno w produkcji nowych elementów, jak i jako powłoka renowacyjna do odnawiania istniejących powierzchni. Potencjalnymi odbiorcami mogą być producenci:
- elementów instalacji przemysłowych z tworzyw polimerowych;
- mebli i wyposażenia dla sektora medycznego;
- obudów urządzeń elektronicznych;
- elementów wyposażenia dla pomieszczeń czystych.
Dodatkowo jednoskładnikowa forma produktu ułatwia jego aplikację i nie wymaga specjalistycznego sprzętu do nakładania.